WHOIS sorgulama nedir?
WHOIS sorgulama, bir alan adının kayıt bilgilerini kontrol etmek için kullanılan yöntemdir. Bir domainin ne zaman kaydedildiği, hangi kayıt kuruluşunda bulunduğu, ne zaman sona ereceği ve hangi nameserver'ları kullandığı gibi teknik bilgilere ulaşmayı sağlar.
Ancak burada önemli bir değişiklik var: İnternette hâlâ yaygın biçimde “WHOIS sorgulama” ifadesi kullanılsa da sistem artık büyük ölçüde RDAP (Registration Data Access Protocol) altyapısına geçmiştir. ICANN, 28 Ocak 2025 itibarıyla genel üst düzey alan adlarında (gTLD) kayıt bilgilerinin sunulmasında RDAP'ı temel kaynak haline getirmiştir. RDAP; standart veri formatı, güvenli erişim ve uluslararası karakter desteği gibi konularda eski WHOIS protokolüne göre daha gelişmiş bir yapıya sahiptir.
Domain kime ait nasıl öğrenilir?
Bir alan adının kayıt bilgilerini öğrenmek için WHOIS/RDAP sorgulaması yapılabilir. Whoisera üzerindeki sorgulama alanına örneğin example.com şeklinde domain adresini yazmanız yeterlidir.
Sonuçlarda alan adına bağlı olarak şu bilgiler görüntülenebilir:
- Domain kayıt ve sona erme tarihi
- Son güncelleme tarihi
- Registrar yani kayıt kuruluşu
- Domain durumu
- Nameserver (NS) adresleri
- DNSSEC durumu
- Kayıt sahibine ilişkin herkese açık bilgiler
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Her domainin sahibinin adı, adresi veya e-posta adresi açık olarak gösterilmez. Kişisel verilerin korunması ve kayıt kuruluşlarının gizlilik politikaları nedeniyle bazı bilgiler gizlenebilir. Dolayısıyla WHOIS sonucunda domain sahibinin adını görememek, sorgulamanın hatalı olduğu anlamına gelmez. ICANN de kamuya açık olmayan gTLD kayıt verileri için ayrı erişim süreçleri uygulamaktadır.
Domain ne zaman alınmış?
WHOIS veya RDAP sonucundaki Creation Date alanı, alan adının kayıt tarihini gösterir. Örneğin Creation Date bölümünde 2020-05-10 yazıyorsa domainin mevcut kayıt kaydı 10 Mayıs 2020 tarihine dayanır.
Registry Expiry Date veya benzeri sona erme tarihi alanları ise mevcut kayıt döneminin bitiş tarihini gösterir.
Ancak bir domainin eski olması tek başına Google'da daha üst sıralarda çıkacağı anlamına gelmez. Google, arama sonuçlarını belirlerken çok sayıda sistem ve sinyal kullanır. Hatta yalnızca eski bir domainin geçmiş itibarından yararlanarak düşük değerli içerikle sıralama elde etmeye çalışmak Google'ın “expired domain abuse” politikası kapsamında değerlendirilebilir.
Nameserver bilgisi ne işe yarar?
Nameserver, alan adının DNS sorgularının hangi sunucular tarafından yönetildiğini gösterir. WHOIS/RDAP sonuçlarında genellikle NS1 ve NS2 gibi birden fazla nameserver görebilirsiniz.
Bu bilgi özellikle bir sitenin DNS altyapısını incelerken, domain taşıma işlemlerinde veya teknik bir problemi araştırırken faydalıdır. Daha ayrıntılı kayıtlar için ayrıca DNS, NS, MX ve IP sorgulaması yapılabilir.
WHOIS ve RDAP arasındaki fark nedir?
WHOIS daha eski ve metin tabanlı bir protokoldür. RDAP ise kayıt verilerini daha standart ve makineler tarafından daha kolay işlenebilir bir formatta sunar. Ayrıca güvenli erişim, uluslararasılaştırma ve farklı erişim seviyeleri gibi özellikleri destekler.
Kullanıcı açısından ise işlem oldukça basittir: Bir domain yazılır ve erişilebilen güncel kayıt bilgileri görüntülenir.
Bu nedenle satın almayı düşündüğünüz bir alan adını araştırırken, mevcut domaininizin bitiş tarihini kontrol ederken veya başka bir alan adının teknik kayıtlarını incelerken WHOIS/RDAP sorgulaması hızlı bir başlangıç noktasıdır.